Mijn moeder heeft Alzheimer.

Een zin die nog steeds moeilijk voelt om op te schrijven. Want hoewel de ziekte inmiddels een groot deel van haar leven inneemt, is zij zoveel meer dan dat. Ze is niet alleen de vrouw met Alzheimer. Ze is mijn moeder. Een lieve, zorgzame vrouw. Een oma. Iemand die altijd klaarstond voor anderen. Iemand die liefde gaf in kleine gebaren, in aandacht, in zorgen, in er gewoon zijn.

Samen met haar ben ik een memorial aan het maken.
Niet omdat afscheid al dichtbij moet voelen. Maar omdat ik het belangrijk vind hoe zij herinnerd wordt. Niet door de ziekte die haar langzaam verandert, maar door wie zij altijd is geweest. Door haar warmte. Haar stem. Haar lach. De liedjes die ze zong. De foto’s van vroeger. De momenten die iets vertellen over haar leven, haar liefde en haar betekenis voor ons.

Vroeger, toen haar geheugen nog minder ver achteruit was gegaan, spraken we er soms samen over. Ze was bang voor wat er zou komen. Bang om zichzelf kwijt te raken. Bang voor het moment waarop herinneringen zouden verdwijnen.

Ze vroeg weleens: “Wat als ik het straks allemaal niet meer weet?” Dan zeiden we tegen elkaar:
“Dan blijft de liefde. En die kun je voelen.” Deze woorden zijn me altijd bijgebleven.

Inmiddels is haar geheugen erg verslechterd. Gesprekken zijn anders geworden. Dingen die vroeger vanzelfsprekend waren, zijn dat niet meer. Maar wat blijft, is gevoel. Nabijheid. Een hand vasthouden. Samen kijken. Samen luisteren.

We kijken nu vaak samen naar foto’s van vroeger. En ondanks alles kan ze nog heel goed aangeven welke foto’s ze mooi vindt en welke niet. Soms zie ik iets in haar gezicht gebeuren. Een herkenning. Een glimlach. Een zachte reactie op een beeld uit een tijd die misschien niet meer helemaal helder is, maar nog wel ergens voelbaar aanwezig blijft.

Op haar afdeling komt wekelijks een gitarist. Hij maakt muziek met haar en samen zingen ze liedjes van vroeger. Liedjes die ze thuis ook altijd zong. Zodra de muziek begint, gebeurt er iets bijzonders. Alsof een deur opengaat naar een plek waar woorden soms niet meer bij kunnen. Die liedjes neem ik op.

Niet als groot gebaar, maar juist als iets kleins en waardevols. Zodat we ze kunnen bewaren. Zodat we ze later weer tevoorschijn kunnen halen. Zodat haar kleinkinderen haar stem kunnen horen. Zodat we samen terug kunnen naar herinneringen van vroeger, ook als haar eigen geheugen die weg niet meer goed kan vinden.

Voor mij is dat precies wat herinneringen bewaren betekent.

Het gaat niet alleen om foto’s opslaan of muziek bewaren. Het gaat om liefde vasthouden. Om iemand blijven zien zoals diegene werkelijk is. Niet als patiënt. Niet als ziektebeeld. Maar als mens. Als moeder. Als oma. Als iemand die een leven heeft geleefd vol betekenis.

De Beloved stones die we samen maken, wordt straks een tastbare herinnering. Een klein steentje, maar met zoveel verhalen erin. Foto’s die zij mooi vindt en zelf heeft gekozen. Muziek die bij haar hoort. Momenten die laten zien wie ze is. Haar stem, haar liedjes, haar liefde.

Voor haar. Voor ons. Voor de kleinkinderen en iedereen die haar lief heeft. Zodat zij later niet alleen horen dat oma Alzheimer had, maar vooral kunnen zien en voelen wie oma was.

Want herinneringen kunnen vervagen. Maar liefde blijft.